• Stj. Av. Fırat HARAÇ

Baba Evine Dönen Eş Burada Boşanma Davası Açabilir Mi ?

Boşanma davalarında yetkili mahkeme Türk Medeni Kanunu madde 168'de

''Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir'' şeklinde düzenlenmiştir.


YERLEŞİM YERİ MAHKEMESİNDEN NE ANLAMALIYIZ ?

Medeni Kanunu madde 19/1'de ''Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir'' denmektedir.


Aile kütüğünde yer alan yerleşim yeri adresine ilişkin kayıt, aksi sabit oluncaya kadar yerleşim yerine karine oluşturur.


Yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin yazılı beyanları esas alınır ve adres beyan formundaki bildirimler aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir

(5490 s. NHK m. 50/1, Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği m. 13/1).


Sonuç olarak İlk Derece Mahkemesince yargılama sürecinde toplanan;

-Nüfus müdürlüğüne ait adres bilgileri raporu,

-Dosyaya sunulan vekaletname adresi,

-Yapılan sosyal ekonomik durum araştırması

sonucunda yerleşim yeri tespit edilir.


Ancak boşanma veya ayrılık davalarında evlilik birliği çekilmez bir hal alır. Genellikle eşlerden biri evden ayrılarak, babaevine veya akrabalarının yanına dönerler.


Peki burada açtıkları dava yetkili mahkemede açılmış mıdır?

Yargıtay bu durumu davacının içinde bulunduğu koşullara göre değerlendirmeyi uygun görmektedir. Her olayın dinamiği kendi içerisinde farklıdır. Örneğin:


YARGITAY 2. Hukuk Dairesi         

2016/9751 E. , 2018/1095 K.


''Eşinden ayrı yaşamak durumunda olan kadının, başka bir yerde kalma olanağı bulunmadığı takdirde babaevine dönmesi ve burasının yerleşim yeri sayılması "hayatın olağan akışına uygun" düşer''.

''Davacı kadının eşiyle aralarında sorun çıkması üzerine, buradan ayrılarak 2014 yılı Eylül ayından beri Kadirli’de babaevinde kalmaya başladığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir

(TMK m. 19/1). Herhangi bir işi ve geliri olmayan davacı kadının sürekli kalma niyeti ile Kadirli 'ye babaevine geldiği gerçekleşmiştir.

Adres Kayıt Sisteminde bulunan yerleşim yerine ilişkin kayıt, beyana dayalı olarak oluşturulmakta olup, yerleşim yerine kesin karine teşkil etmez. Buradaki kayıt, aksi ispatlanabilen karine niteliğindedir

(Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği m. L3/l).

Dosya arasına tarafların dava tarihindeki yerleşim yerine ilişkin kayıt davalı erkeğin beyanına göre oluşturulmuştur.

...boşanma davasının kadının yerleşim yeri olan Kadirli'de açıldığı görülmekle işin esasının incelenmesi gerekirken; yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.



YARGITAY 2. Hukuk Dairesi         

2019/6501 E. , 2019/11415 K.


Bozulan hüküm : Davalının yetki itirazı üzerine mahkemece "Tarafların ortak ikametgahlarının İzmir Aile Mahkemesi olduğu, davacı kadının eşinden ayrılarak önce İslahiye'ye baba evine gittiği ancak babanın davacı kadını kabul etmemesi sebebiyle Gaziantep'de sığınma evine yerleştiği, sığınma evinde 25.10.2017-07.11.2017 tarihleri arasında kaldığı, sığınma evinde alınan raporda darp ve cebir izine rastlanılmadığı, kadının dava tarihi ve hüküm verildiği tarihte ikametgah adresinin neresi olduğunun bilinmediği, kadının vekili tarafından kadının adresinin beyan edilmediği, kadının yerleşmek maksadıyla Gaziantep de ikamet ettiği hususunun yetki itirazına yönelik mahkemeye sunulan delillerden anlaşılmadığı, can güvenliği kavramının soyut kaldığı, davalı erkeğin yetki itirazının haklı olduğu gerekçesiyle, dosyanın yetkili ve görevli İzmir Aile Mahkemesine gönderilmesine'' karar verilmiştir.


Bozulma gerekçesi : Davacı kadının Gaziantep Kadın Sığınma evinde iken 25.10.2017 tarihinde boşanma davası açtığı, davacı kadının içinde bulunduğu bu koşullara göre, davanın açıldığı tarih itibariyle davacı kadının yerleşim yerinin Gaziantep ve yetkili mahkemenin de Gaziantep Aile Mahkemesi olduğunun kabulünün gerektiği, bu sebeple davanın Gaziantep'te açılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin davanın esasına girerek karar vermesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı vermesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.


Stj. Av. Fırat HARAÇ

İstanbul Barosu


'' Bir insanı kaybetmek çok kolaydır. Bir söze, bir davranışa bakar. Oysa zor olan bir insanı kazanmaktır. Çaba gerektirir. Biz insan biriktiririz. ''

İstanbul, Türkiye